Ανοίγουμε την πόρτα του σπιτιού και κάποιος μας περιμένει. Μπορεί να μας υποδεχτεί κουνώντας την ουρά του, να τριφτεί στα πόδια μας ή απλώς να καθίσει δίπλα μας. Για πολλούς ανθρώπους, ένα ζώο δεν είναι απλώς ένα κατοικίδιο. Αποτελεί μέλος της οικογένειας, σύντροφο στην καθημερινότητα και κάποιες φορές μια σημαντική πηγή ασφάλειας και συναισθηματικής υποστήριξης.
Η απάντηση που δίνει η σύγχρονη έρευνα δεν είναι ένα απλό «ναι» ή «όχι». Η σχέση ανθρώπου και ζώου μπορεί να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη, αλλά αυτό δεν συμβαίνει αυτόματα ούτε με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Σημασία έχουν οι ανάγκες του ανθρώπου, τα χαρακτηριστικά του ζώου, η ποιότητα της μεταξύ τους σχέσης και οι συνθήκες μέσα στις οποίες συμβιώνουν.
Όσοι ζουν με ένα ζώο συχνά αναγνωρίζουν στη συμπεριφορά του χαρά, φόβο, ενθουσιασμό, ανασφάλεια ή λύπη. Μπορούμε, όμως, να γνωρίζουμε αν τα ζώα βιώνουν πραγματικά συναισθήματα ή μήπως ερμηνεύουμε τη συμπεριφορά τους με ανθρώπινους όρους;
Συχνά θεωρούμε ότι το να έχει κάποιος ένα ζώο σημαίνει ότι έχει αναπτύξει και στενή σχέση μαζί του. Δεν συμβαίνει όμως πάντοτε αυτό.
Ένας άνθρωπος μπορεί να ζει με ένα κατοικίδιο χωρίς να αλληλεπιδρά ιδιαίτερα μαζί του. Ένας άλλος μπορεί να αφιερώνει χρόνο στο παιχνίδι, στη βόλτα και στη φροντίδα του, να παρατηρεί τη συμπεριφορά του και να στρέφεται σε αυτό όταν αισθάνεται στενοχώρια ή ένταση.
Επομένως, χρειάζεται να διακρίνουμε:
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική. Η ερώτηση «Έχετε κατοικίδιο;» δε μας πληροφορεί για το τι σημαίνει αυτή η σχέση για τον άνθρωπο, πόσο χρόνο περνά μαζί του ή αν η φροντίδα λειτουργεί υποστηρικτικά ή επιβαρυντικά. Αυτός είναι και ένας λόγος για τον οποίο οι έρευνες καταλήγουν συχνά σε διαφορετικά αποτελέσματα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ζώο αποτελεί μια σταθερή και προβλέψιμη παρουσία στην οποία ο άνθρωπος στρέφεται όταν αισθάνεται φόβο, μοναξιά ή ανασφάλεια.
Ας σκεφτούμε κάποιον που επιστρέφει στο σπίτι έπειτα από μια δύσκολη ημέρα. Το ζώο δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημά του ούτε να του δώσει κάποια συμβουλή. Η παρουσία του, όμως, μπορεί να του προσφέρει οικειότητα, σωματική εγγύτητα και την αίσθηση ότι δεν είναι μόνος. Η θεωρία της προσκόλλησης έχει χρησιμοποιηθεί για να εξηγήσει μέρος αυτής της σχέσης. Για ορισμένους ανθρώπους, το ζώο μπορεί να λειτουργεί σαν μία «ασφαλής βάση»: μια παρουσία που συνδέεται με παρηγοριά και συναισθηματική ασφάλεια.
Η σχέση αυτή, ωστόσο, δεν είναι ίδια με μια ανθρώπινη σχέση. Η επικοινωνία, η αμοιβαιότητα και οι ανάγκες κάθε είδους είναι διαφορετικές. Επιπλέον, αρκετά εργαλεία που χρησιμοποιούνται στις έρευνες μετρούν τη συναισθηματική εγγύτητα και όχι απαραίτητα την προσκόλληση όπως ακριβώς ορίζεται στις ανθρώπινες σχέσεις.
Θα περιμέναμε ότι ένας ισχυρότερος δεσμός με ένα ζώο συνδέεται πάντοτε με καλύτερη ψυχική υγεία. Τα ευρήματα όμως είναι περισσότερο σύνθετα.
Πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση 116 μελετών βρήκε διαφορετικά αποτελέσματα. Σε ορισμένες έρευνες, η μεγαλύτερη συναισθηματική εγγύτητα με το ζώο συνδεόταν με καλύτερη ευεξία. Σε άλλες σχετιζόταν με περισσότερα συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης, ενώ σε αρκετές δε βρέθηκε κάποια σαφής σχέση. Οι θετικές συσχετίσεις εμφανίζονταν συχνότερα στα παιδιά και σε γενικότερους δείκτες ικανοποίησης από τη ζωή.
Αυτό δε σημαίνει ότι η αγάπη για ένα ζώο προκαλεί ψυχολογικές δυσκολίες. Ίσως να συμβαίνει και το αντίθετο: ένας άνθρωπος που ήδη βιώνει μοναξιά, ανασφάλεια ή δυσκολίες στις σχέσεις του μπορεί να αναζητά περισσότερη υποστήριξη στο δεσμό με το ζώο.
Σε έρευνα με ιδιοκτήτες σκύλων, η σχέση ανάμεσα στην έντονη προσκόλληση προς το ζώο και στην ψυχολογική επιβάρυνση φάνηκε να συνδέεται με την ανασφαλή προσκόλληση προς τους ανθρώπους. Καθώς η μελέτη εξέτασε τους συμμετέχοντες μόνο σε μία χρονική στιγμή, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποιο στοιχείο προηγήθηκε. Μας υπενθυμίζει όμως ότι η σχέση με ένα ζώο δεν υπάρχει απομονωμένη, αλλά αποτελεί μέρος του ευρύτερου κόσμου των σχέσεών μας.
Τα ζώα μπορούν να αποτελέσουν μια σημαντική πηγή συντροφιάς. Η παρουσία τους είναι σταθερή, ενώ η καθημερινή επαφή μαζί τους μπορεί να μειώνει την αίσθηση ενός άδειου σπιτιού. Ένας άνθρωπος που ζει μόνος μπορεί να οργανώνει μέρος της ημέρας του γύρω από τη φροντίδα του ζώου. Μιλά μαζί του, το αγγίζει, παρατηρεί τις αντιδράσεις του και αισθάνεται ότι υπάρχει ένα πλάσμα που τον περιμένει και τον χρειάζεται. Ιδιαίτερα οι σκύλοι μπορούν να λειτουργήσουν και ως αφορμή για επαφή με άλλους ανθρώπους. Η καθημερινή βόλτα δημιουργεί ευκαιρίες για σύντομες συζητήσεις, γνωριμίες και συμμετοχή στη ζωή της γειτονιάς.
Αυτό σημαίνει ότι τα ζώα μάς προστατεύουν από τη μοναξιά;
Όχι απαραίτητα. Σε συστηματική ανασκόπηση 24 μελετών, μόνο ένα μέρος τους βρήκε χαμηλότερα επίπεδα μοναξιάς ή κοινωνικής απομόνωσης στους ιδιοκτήτες ζώων. Τα θετικά αποτελέσματα εμφανίστηκαν περισσότερο σε ειδικές συνθήκες, όπως κατά τη διάρκεια της πανδημίας ή σε ανθρώπους που κινδύνευαν περισσότερο να απομονωθούν κοινωνικά.
Το ζώο μπορεί, επομένως, να αποτελεί σημαντική πηγή συντροφιάς και να συμπληρώνει το κοινωνικό δίκτυο του ανθρώπου. Δεν μπορεί όμως πάντοτε να αντικαταστήσει την ανθρώπινη εγγύτητα, την πρακτική υποστήριξη ή την αίσθηση ότι ανήκουμε σε μια κοινότητα.
Αρκετοί άνθρωποι αναφέρουν ότι ηρεμούν όταν χαϊδεύουν ή κάθονται δίπλα στο ζώο τους. Τι συμβαίνει όμως στο σώμα μας κατά τη διάρκεια αυτής της επαφής;
Μελέτες που εξέτασαν την αλληλεπίδραση ανθρώπου και σκύλου έχουν καταγράψει, κάτω από ορισμένες συνθήκες, μείωση της κορτιζόλης, μεταβολές στη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού και αύξηση της ωκυτοκίνης. Τα ευρήματα αυτά είναι συμβατά με μια προσωρινή αποκλιμάκωση της σωματικής αντίδρασης στο στρες. Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή. Οι μελέτες διαφέρουν πολύ μεταξύ τους. Άλλοτε το ζώο είναι οικείο και άλλοτε άγνωστο, η επαφή μπορεί να διαρκεί λίγα λεπτά ή περισσότερο, ενώ δεν χρησιμοποιούνται πάντοτε οι ίδιοι βιολογικοί δείκτες.
Δεν μπορούμε λοιπόν να υποστηρίξουμε ότι το χάιδεμα ενός ζώου μειώνει αυτόματα το άγχος όλων των ανθρώπων. Για κάποιον που φοβάται τα ζώα, έχει βιώσει μια αρνητική εμπειρία ή απλώς δεν επιθυμεί την επαφή, η ίδια κατάσταση μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη ένταση.
Η φροντίδα ενός ζώου οργανώνει την ημέρα μας. Υπάρχουν συγκεκριμένες ώρες για τροφή, βόλτα, παιχνίδι και καθαριότητα. Για έναν άνθρωπο που έχει χάσει τη δομή της καθημερινότητάς του, αυτή η σταθερότητα μπορεί να είναι σημαντική.
Το ζώο χρειάζεται φροντίδα ακόμη και όταν η διάθεσή μας είναι χαμηλή. Έτσι, μπορεί να προσφέρει ένα κίνητρο να σηκωθούμε από το κρεβάτι, να βγούμε από το σπίτι ή να συνεχίσουμε μια δραστηριότητα που διαφορετικά θα αποφεύγαμε.
Παράλληλα, ο ρόλος του φροντιστή μπορεί να συνδέεται με την αίσθηση ότι είμαστε χρήσιμοι: «Κάποιος με χρειάζεται και βασίζεται σε εμένα». Ο ίδιος μηχανισμός όμως μπορεί να λειτουργήσει και αντίστροφα. Εάν ο άνθρωπος δεν διαθέτει τον χρόνο, τα χρήματα, τη σωματική δυνατότητα ή την ψυχική ενέργεια που απαιτείται, η ευθύνη μπορεί να μετατραπεί σε άγχος, πίεση και ενοχή.
Η καθημερινή δομή και η αίσθηση σκοπού αποτελούν, επομένως, πιθανούς τρόπους με τους οποίους ένα ζώο μπορεί να μας βοηθήσει, όχι εγγυημένα αποτελέσματα της κατοχής του.
Οι προσωπικές εμπειρίες πολλών ανθρώπων είναι ιδιαίτερα θετικές. Κάποιος μπορεί να αισθάνεται ότι το ζώο του τον βοήθησε σε μια περίοδο πένθους, κατάθλιψης ή κοινωνικής απομόνωσης. Αυτή η εμπειρία είναι πραγματική και δεν χρειάζεται να αμφισβητηθεί.
Όταν όμως συγκρίνουμε μεγάλες ομάδες ανθρώπων, η εικόνα είναι διαφορετική.
Οι συστηματικές ανασκοπήσεις έχουν βρει θετικές, ουδέτερες αλλά και αρνητικές συσχετίσεις ανάμεσα στην κατοχή ζώων και στην ψυχική υγεία. Δεν μπορούμε, επομένως, να καταλήξουμε ότι οι ιδιοκτήτες κατοικιδίων έχουν συνολικά λιγότερο άγχος, κατάθλιψη ή μοναξιά από τους υπόλοιπους ανθρώπους. Υπάρχει επίσης ένα σημαντικό ερευνητικό πρόβλημα: οι άνθρωποι δεν αποκτούν ζώα με τυχαίο τρόπο. Οι ιδιοκτήτες μπορεί να διαφέρουν από τους μη ιδιοκτήτες ως προς την ηλικία, το εισόδημα, τη σωματική υγεία, τον τρόπο ζωής, την κατοικία ή την κοινωνική τους υποστήριξη. Είναι δύσκολο, επομένως, να γνωρίζουμε αν μια διαφορά οφείλεται στο ζώο ή στις ήδη υπάρχουσες συνθήκες ζωής.
Ένα ζώο μπορεί να αποτελέσει πολύτιμη πηγή υποστήριξης. Δεν αποτελεί όμως θεραπεία για την κατάθλιψη, το άγχος ή τη μοναξιά και δεν υποκαθιστά την ψυχοθεραπεία, την ιατρική φροντίδα ή τις ανθρώπινες σχέσεις.
Για πολλά παιδιά, το ζώο αποτελεί σύντροφο στο παιχνίδι και αποδέκτη συναισθημάτων που ίσως δυσκολεύονται να εκφράσουν στους ανθρώπους.
Η συμμετοχή στη φροντίδα του μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες για την ανάπτυξη της υπευθυνότητας και της ενσυναίσθησης. Το παιδί μαθαίνει να παρατηρεί ότι το ζώο έχει δικές του ανάγκες και όρια. Δεν θέλει πάντοτε να παίξει ή να το αγγίζουν και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν παιχνίδι.
Αυτό σημαίνει ότι ένα παιδί που μεγαλώνει με ζώα γίνεται αυτόματα περισσότερο υπεύθυνο ή κοινωνικό;
Τα δεδομένα δεν υποστηρίζουν ένα τόσο γενικό συμπέρασμα. Μεγάλη βρετανική μελέτη βρήκε ορισμένες μικρές θετικές συσχετίσεις με τη γλωσσική ανάπτυξη και την κοινωνικά βοηθητική συμπεριφορά. Συνολικά όμως υπήρχαν περιορισμένες ενδείξεις ότι η απλή κατοχή ενός ζώου βελτίωνε σταθερά τη συναισθηματική, γνωστική ή συμπεριφορική ανάπτυξη των παιδιών. Περισσότερη σημασία φαίνεται να έχει ο τρόπος με τον οποίο αναπτύσσεται η σχέση. Η ηλικία του παιδιού, η επίβλεψη, η συμπεριφορά του ζώου και η στάση των γονέων επηρεάζουν την εμπειρία και των δύο πλευρών.
Ένα ζώο δεν πρέπει να αποκτάται ως «μέσο» για να μάθει το παιδί να είναι υπεύθυνο. Η τελική ευθύνη για την ασφάλεια, την υγεία και την ευζωία του παραμένει πάντοτε στους ενήλικες.
Η σχέση με ένα ζώο μπορεί να επηρεάζει όχι μόνο την ψυχολογία μας αλλά και ορισμένες πλευρές της σωματικής μας υγείας. Και εδώ, όμως, χρειάζεται να διαχωρίσουμε τη συσχέτιση από την αιτιότητα.
Από τα περισσότερο συνεπή ευρήματα είναι η σχέση της κατοχής σκύλου με το περπάτημα και τη σωματική δραστηριότητα. Η ανάγκη του σκύλου για καθημερινή βόλτα μπορεί να λειτουργεί ως κίνητρο για έξοδο από το σπίτι. Ακόμη και τις ημέρες κατά τις οποίες κάποιος δεν θα επέλεγε να ασκηθεί, γνωρίζει ότι το ζώο χρειάζεται κίνηση. Μετα-ανάλυση βρήκε ότι οι ιδιοκτήτες ζώων, και ιδιαίτερα οι ιδιοκτήτες σκύλων, είχαν κατά μέσο όρο συχνότερη σωματική δραστηριότητα από όσους δεν είχαν κατοικίδιο. Δεν βρέθηκε όμως πάντοτε μεγαλύτερη διάρκεια ή ένταση άσκησης.
Δεν αρκεί, συνεπώς, να έχει κάποιος έναν σκύλο. Σημασία έχει εάν αναλαμβάνει πράγματι τη βόλτα του, πόσο συχνά βγαίνουν και πόσο δραστήρια είναι η καθημερινότητά τους.
Ορισμένες μεγάλες παρατηρητικές μελέτες έχουν συνδέσει την κατοχή σκύλου με χαμηλότερη καρδιαγγειακή και συνολική θνησιμότητα. Πιθανές εξηγήσεις είναι η περισσότερη σωματική δραστηριότητα, η καθημερινή ρουτίνα και η κοινωνική υποστήριξη.
Τα ευρήματα αυτά δεν αποδεικνύουν ότι η απόκτηση ενός σκύλου προστατεύει από την καρδιοπάθεια ή αυξάνει το προσδόκιμο ζωής. Οι άνθρωποι που επιλέγουν και μπορούν να φροντίσουν έναν σκύλο ενδέχεται να είναι εξαρχής περισσότερο δραστήριοι, νεότεροι ή σε καλύτερη κατάσταση υγείας.
Ο σκύλος δεν αποτελεί επομένως «θεραπεία» ή μέσο πρόληψης των καρδιαγγειακών παθήσεων. Η συστηματική βόλτα μαζί του μπορεί, όμως, να υποστηρίζει έναν πιο δραστήριο τρόπο ζωής.
Στο παρελθόν είχε διατυπωθεί η άποψη ότι η επαφή με ζώα κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής προστατεύει από τις αλλεργίες και το άσθμα. Τα νεότερα δεδομένα δεν επιβεβαιώνουν μια τόσο απλή σχέση. Μετα-ανάλυση περισσότερων από 77.000 παιδιών δεν βρήκε συνολικά ότι η κατοχή γάτας ή σκύλου στα πρώτα χρόνια της ζωής αύξανε ή μείωνε σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης άσθματος στη σχολική ηλικία.
Δεν υπάρχει, επομένως, λόγος μια οικογένεια να αποκτήσει κατοικίδιο με στόχο την πρόληψη των αλλεργιών. Όταν ένα παιδί έχει ήδη ευαισθητοποίηση ή συμπτώματα απέναντι σε ένα συγκεκριμένο ζώο, χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση από παιδίατρο ή αλλεργιολόγο.
Συνήθως μιλάμε για τα οφέλη της σχέσης με τα ζώα και λιγότερο για τις δυσκολίες που μπορεί να τη συνοδεύουν. Ένα ζώο χρειάζεται χρόνο, χρήματα, κατάλληλο χώρο και σταθερή φροντίδα. Μπορεί να παρουσιάσει προβλήματα υγείας ή συμπεριφοράς, να προκαλέσει ζημιές ή να περιορίσει τις επιλογές μας στη στέγαση και στα ταξίδια. Ας σκεφτούμε έναν άνθρωπο που αγαπά πολύ το ζώο του, αλλά δυσκολεύεται οικονομικά να καλύψει τις κτηνιατρικές του ανάγκες. Η ίδια σχέση που του προσφέρει ασφάλεια μπορεί ταυτόχρονα να δημιουργεί έντονη ανησυχία και ενοχές.
Η σχέση δεν είναι λοιπόν από μόνη της θετική ή αρνητική. Η συμβατότητα ανάμεσα στις ανάγκες του ανθρώπου και του ζώου, η διαθέσιμη υποστήριξη και η δυνατότητα φροντίδας επηρεάζουν σημαντικά την εμπειρία.
Όταν πεθαίνει ένα ζώο συντροφιάς, ο άνθρωπος δεν χάνει μόνο το ίδιο το ζώο. Χάνει μια καθημερινή παρουσία, συνήθειες πολλών ετών, τον ρόλο του φροντιστή και συχνά μια σχέση με ιδιαίτερη συναισθηματική σημασία. Το πένθος γίνεται δυσκολότερο όταν υποτιμάται από το κοινωνικό περιβάλλον:
- «Ήταν απλώς ένα ζώο»
- «Μπορείς να πάρεις κάποιο άλλο»
Η απώλεια αυτή περιγράφεται συχνά ως μη αναγνωρισμένο ή απονομιμοποιημένο πένθος: ο πόνος είναι πραγματικός, αλλά δεν λαμβάνει πάντοτε την κοινωνική αναγνώριση και υποστήριξη που χρειάζεται. Ανασκοπήσεις της σχετικής βιβλιογραφίας καταγράφουν εμπειρίες θλίψης, ενοχής, μοναξιάς και αμηχανίας. Η υποστήριξη από ανθρώπους που κατανοούν τη σημασία της σχέσης, η δημιουργία αναμνηστικών και η διατήρηση ενός συμβολικού δεσμού μπορούν να βοηθήσουν ορισμένους ανθρώπους να διαχειριστούν την απώλεια.
Η ένταση του πένθους δεν εξαρτάται από το αν η απώλεια αφορά άνθρωπο ή ζώο, αλλά από τη σημασία που είχε η συγκεκριμένη σχέση για εκείνον που πενθεί.
Η καθημερινή συμβίωση με ένα κατοικίδιο δεν είναι το ίδιο με μια οργανωμένη θεραπευτική παρέμβαση. Η νεότερη διεθνής ορολογία χρησιμοποιεί τον όρο υπηρεσίες με τη συμμετοχή ζώων. Σε αυτές περιλαμβάνονται θεραπευτικές, εκπαιδευτικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες, οι οποίες πραγματοποιούνται από κατάλληλα καταρτισμένους επαγγελματίες και με ειδικά επιλεγμένα ζώα. Για να θεωρηθεί μια παρέμβαση θεραπευτική, χρειάζεται να έχει συγκεκριμένους στόχους, να εντάσσεται σε οργανωμένο θεραπευτικό σχέδιο και να παρακολουθείται η πρόοδος.
Πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση παρεμβάσεων με σκύλους βρήκε ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε ορισμένους τομείς, ιδιαίτερα στις κοινωνικές δεξιότητες και στη συμπεριφορά ανθρώπων με ψυχικές ή νευροαναπτυξιακές δυσκολίες. Η ποιότητα των μελετών, ωστόσο, ήταν ανομοιογενής και δεν γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα ποια προγράμματα βοηθούν, ποιους ανθρώπους και κάτω από ποιες συνθήκες.
Οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά. Δεν αποτελούν μία ενιαία «θεραπεία με ζώα» και δεν υποκαθιστούν τις τεκμηριωμένες ψυχολογικές, εκπαιδευτικές ή ιατρικές παρεμβάσεις.
Μπορούμε να θεωρήσουμε μια σχέση ωφέλιμη όταν βοηθά τον άνθρωπο αλλά επιβαρύνει το ζώο;
Η απάντηση είναι αρνητική. Είτε μιλάμε για την καθημερινή συμβίωση είτε για μια οργανωμένη παρέμβαση, χρειάζεται να σεβόμαστε τη σωματική και ψυχολογική κατάσταση του ζώου. Το ζώο πρέπει να μπορεί να απομακρυνθεί, να ξεκουραστεί και να αποφύγει μια επαφή που το φοβίζει ή το κουράζει. Χρειάζεται επίσης να παρατηρούμε τα μη λεκτικά του σήματα και να μην ερμηνεύουμε κάθε ανοχή της συμπεριφοράς μας ως απόλαυση.
Η αγάπη προς ένα ζώο δεν εκφράζεται μόνο μέσα από το χάιδεμα και την εγγύτητα. Εκφράζεται και μέσα από τον σεβασμό των ορίων, της φυσιολογίας και των ιδιαίτερων αναγκών του. Οι διεθνείς κατευθύνσεις για τις υπηρεσίες με ζώα τοποθετούν την ευζωία τους ως βασική προϋπόθεση και όχι ως δευτερεύον ζήτημα.
Ένα ζώο μπορεί να προσφέρει συντροφιά, χαρά και νόημα στην καθημερινότητά μας. Η απόφαση για υιοθεσία, όμως, δεν θα πρέπει να βασίζεται μόνο στην προσδοκία ότι θα μειώσει το άγχος, θα αντιμετωπίσει τη μοναξιά ή θα κάνει ένα παιδί περισσότερο υπεύθυνο.
Χρειάζεται να αναλογιστούμε:
Η υιοθεσία αποτελεί δέσμευση για ολόκληρη τη ζωή του ζώου και όχι μια προσωρινή λύση για τη βελτίωση της διάθεσης του ανθρώπου.
Η σχέση ανθρώπου και ζώου δεν αποτελεί ούτε καθολική θεραπεία ούτε μια αμελητέα συναισθηματική εμπειρία. Ένα ζώο μπορεί να μας προσφέρει συντροφιά, συναισθηματική και σωματική εγγύτητα, καθημερινή δομή και ευκαιρίες κοινωνικής επαφής. Η βόλτα με έναν σκύλο μπορεί επίσης να ενθαρρύνει τη σωματική δραστηριότητα, ενώ η θετική επαφή με ένα οικείο ζώο μπορεί, σε ορισμένες συνθήκες, να βοηθήσει στην προσωρινή ρύθμιση του στρες.
Η απλή κατοχή ενός ζώου, όμως, δεν έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει σταθερά την ψυχική ή τη σωματική υγεία όλων των ανθρώπων. Το ίδιο ζώο που για κάποιον αποτελεί σημαντική πηγή υποστήριξης μπορεί για κάποιον άλλο να συνοδεύεται από άγχος και επιβάρυνση.
Ίσως, επομένως, το σωστό ερώτημα να μην είναι: «Κάνουν τα ζώα καλό στην υγεία μας;», αλλά: «Για ποιον άνθρωπο, με ποιο ζώο και μέσα σε ποιες συνθήκες μπορεί να αναπτυχθεί μια πραγματικά ωφέλιμη σχέση;»
Μια σχέση που βασίζεται στη φροντίδα, στη συμβατότητα και στον αμοιβαίο σεβασμό μπορεί να αποτελέσει ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της ζωής μας, αρκεί το όφελος να αφορά και τις δύο πλευρές.
πηγές:
Η τελειομανία ή, όπως αποδίδεται επίσης, τελειοθηρία (τέλειος + θήρα = κυνήγι) δεν είναι απλώς η επιθυμία να κάνουμε...
Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία στη Διαταραχή πανικού Έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 201 άτομα με διαταραχή πανικού (με ή χωρίς αγοραφοβία),...
Αποτελεσματικότητα ψυχοθεραπείας και φαρμακοθεραπείας Η προσθήκη της ψυχοθεραπείας στη φαρμακοθεραπεία οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα τη θεραπεία της κατάθλιψης και...
Το στρες είναι μεταδοτικό Αυτό διαπιστώθηκε από ερευνητική ομάδα στην Αμερική, μελετώντας την αντίδραση παιδιών 12-14 μηνών, όταν ερχόταν...
