Πρώτη συνεδρία με ψυχολόγο: τι συμβαίνει και τι να περιμένω;

Από την πρώτη σκέψη να απευθυνθούμε σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας μέχρι να κλείσουμε το ραντεβού συχνά μεσολαβεί ένα σημαντικό χρονικό διάστημα. Κατά την περίοδο αυτή μπορεί να προκύπτουν απορίες όπως:

-Τι θα συζητήσουμε;
-Από πού θα ξεκινήσω;
-Χρειάζεται να έχω ξεκαθαρίσει τι ακριβώς μου συμβαίνει;
-Και πώς μπορώ να ξέρω αν η ψυχοθεραπεία μπορεί να με βοηθήσει;

Η πρώτη συνεδρία με ψυχολόγο αποτελεί μια συνάντηση γνωριμίας, αλλά ταυτόχρονα και την αρχή της προσπάθειας να κατανοήσουμε συνεργατικά τη δυσκολία που οδήγησε το θεραπευόμενο να αναζητήσει βοήθεια. Είναι επίσης μια ευκαιρία να συζητήσουμε τις απορίες σας και να γνωρίσετε τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να συνεργαστούμε.

Τι συζητάμε στην πρώτη συνεδρία;

Συνήθως ξεκινάμε από αυτό που σας απασχολεί περισσότερο τη συγκεκριμένη περίοδο. Μπορεί να είναι άγχος, επίμονες σκέψεις, αλλαγές στη διάθεση, δυσκολίες στις σχέσεις, μια περίοδος έντονης πίεσης ή ένα πρόβλημα που επανέρχεται και επηρεάζει την καθημερινότητά σας. Μέσα από την αλληλεπίδραση προσπαθούμε να κατανοήσουμε πότε εμφανίστηκε η δυσκολία, σε ποιες καταστάσεις γίνεται εντονότερη, πώς επηρεάζει τη ζωή σας και με ποιους τρόπους έχετε προσπαθήσει μέχρι σήμερα να την αντιμετωπίσετε.

Εξετάζουμε τόσο όσα σας έχουν βοηθήσει όσο και εκείνα που φαίνεται να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, ενώ μακροπρόθεσμα μπορεί να συμβάλλουν στη διατήρηση του προβλήματος. Σκοπός μας είναι να αρχίσουμε να κατανοούμε τη δυσκολία και τους μηχανισμούς που ενδέχεται να τη συντηρούν. Όπου είναι χρήσιμο, εξετάζουμε στοιχεία από το προσωπικό σας ιστορικό, τις σχέσεις, τις συνθήκες ζωής και την υγεία σας, ώστε να καταλάβουμε το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο εμφανίζεται.

Χρειάζεται να έχω προετοιμαστεί;

Μπορούμε να ξεκινήσουμε από όσα σας απασχολούν, ακόμη κι αν η εικόνα τους παραμένει ασαφής. Ένα πρόσφατο γεγονός, ένα συναίσθημα που επανέρχεται ή ο λόγος για τον οποίο αποφασίσατε να κλείσετε το ραντεβού μπορούν να αποτελέσουν την αφετηρία της συζήτησης. Αν σας βοηθά, μπορείτε να σημειώσετε ορισμένα θέματα ή ερωτήσεις που θα θέλατε να συζητήσουμε. Η προετοιμασία αυτή είναι προαιρετική, καθώς η ίδια η συζήτηση μάς βοηθά να οργανώσουμε όσα βιώνετε και να δώσουμε πιο συγκεκριμένη μορφή σε κάτι που αρχικά μπορεί να είναι περίπλοκο να περιγραφεί.

Πώς συνεργαζόμαστε στη Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία;

Η Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία βασίζεται στην ενεργή συνεργασία θεραπευτή και θεραπευόμενου. Η δική σας γνώση για την προσωπική σας εμπειρία και η επιστημονική και κλινική γνώση του θεραπευτή συμβάλλουν σε μια κοινή προσπάθεια κατανόησης. Ξεκινώντας από συγκεκριμένα παραδείγματα της καθημερινότητάς σας, εξετάζουμε πώς συνδέονται οι καταστάσεις που βιώνετε με τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις σωματικές αντιδράσεις και τις συμπεριφορές σας. Διαμορφώνουμε τις πρώτες υποθέσεις και αναζητούμε στοιχεία που θα μας βοηθήσουν να εκτιμήσουμε κατά πόσο ανταποκρίνονται σε όσα συμβαίνουν. Μπορεί, για παράδειγμα, να εξετάσουμε αν μια αντίδραση εμφανίζεται σε κάθε περίσταση ή αν υπάρχουν εξαιρέσεις που μας βοηθούν να τη δούμε διαφορετικά.

Αυτό εκφράζει το συνεργατικό εμπειρισμό της Γνωστικής Συμπεριφορικής Θεραπείας: εξετάζουμε από κοινού τις υποθέσεις μας με βάση την εμπειρία και την παρατήρηση, συμπληρώνοντας ή αναθεωρώντας την κατανόησή μας καθώς προκύπτουν νέες πληροφορίες.

Χρησιμοποιούνται ερωτηματολόγια κατά την πρώτη συνεδρία;

Όπου κρίνεται χρήσιμο, μπορούμε να αξιοποιήσουμε ερωτηματολόγια. Μας βοηθούν να συγκεντρώσουμε με οργανωμένο και σχετικά γρήγορο τρόπο πληροφορίες για τη συχνότητα και την ένταση ορισμένων συμπτωμάτων ή για άλλες πλευρές της δυσκολίας που χρειάζονται περισσότερη προσοχή. Οι απαντήσεις συνεκτιμώνται με τη συζήτησή μας και τις υπόλοιπες πληροφορίες της κλινικής αξιολόγησης.

Θα χρειαστεί να μιλήσω για πράγματα που με δυσκολεύουν;

Η θεραπευτική σχέση αναπτύσσεται σταδιακά και ο ρυθμός με τον οποίο συζητάμε προσωπικά θέματα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες και την ετοιμότητά σας. Μπορείτε να εκφράσετε ότι ένα θέμα σας προκαλεί αμηχανία, ότι χρειάζεστε περισσότερο χρόνο ή ότι θα θέλατε να καταλάβετε τον λόγο μιας ερώτησης. Δίνουμε σημασία και στο πώς βιώνετε την επικοινωνία μας: αν αισθάνεστε ότι ακούγεστε, αν οι ερωτήσεις βοηθούν να εκφραστείτε και αν όσα καταλαβαίνουμε αποδίδουν τη δική σας εμπειρία. Οι απορίες, οι επιφυλάξεις και οι διαφορετικές απόψεις αποτελούν χρήσιμο μέρος της συνεργασίας και μας βοηθούν να οικοδομήσουμε εμπιστοσύνη.

Πώς συμφωνούμε το πλαίσιο των συναντήσεων;

Στην πρώτη συνεδρία συζητάμε και συμφωνούμε πώς θα γίνονται οι συναντήσεις μας. Οι συνεδρίες, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, ειδικά στα αρχικά στάδια της θεραπείας, πραγματοποιούνται μία φορά την εβδομάδα, ώστε να υπάρχει συνέχεια στη θεραπευτική διαδικασία. Για την ακύρωση μιας συνεδρίας συμφωνούμε να υπάρχει ενημέρωση τουλάχιστον 24 ώρες πριν από την προγραμματισμένη ώρα.

Διευκρινίζουμε επίσης τη διάρκεια και το κόστος των συνεδριών, τον τρόπο επικοινωνίας μεταξύ των συναντήσεων, καθώς και την εμπιστευτικότητα και τα όριά της. Υπάρχει χρόνος να συζητήσουμε οποιαδήποτε ερώτηση σχετικά με αυτούς τους όρους, την κατάρτιση του θεραπευτή ή τη θεραπευτική προσέγγιση, ώστε να γνωρίζετε τι περιλαμβάνει η συνεργασία.

Τι συμβαίνει στο τέλος της πρώτης συνεδρίας;

Προς το τέλος της συνάντησης συνοψίζουμε όσα έχουμε συζητήσει, ελέγχουμε αν τα έχουμε κατανοήσει με τρόπο που ανταποκρίνεται στην εμπειρία σας και συμπληρώνουμε ό,τι θεωρείτε σημαντικό. Συζητάμε επίσης πώς ήταν για εσάς η συνάντηση, ποιες απορίες παραμένουν και πώς μπορούμε να προχωρήσουμε. Στην πρώτη μας συνεδρία δίνουμε προτεραιότητα στη διερεύνηση, στη θεραπευτική σχέση και στην επίλυση των αποριών σας. Οι επιθυμίες σας για αλλαγή μπορούν να ακουστούν από την αρχή, ενώ οι συγκεκριμένοι θεραπευτικοί στόχοι διαμορφώνονται από κοινού στις επόμενες συναντήσεις, καθώς αποκτούμε πληρέστερη εικόνα των αναγκών και των προτεραιοτήτων σας.

Η πρώτη συνεδρία είναι το σημείο από το οποίο αρχίζουμε να διαμορφώνουμε μαζί, διαμέσου των κατάλληλων ερωτήσεων, μια πιο σαφή κατανόηση αυτού που σας δυσκολεύει.